BWV 857 “Prelude en fuga in f klein”

Das Wohltemperierte Klavier I

Nederlandse Bachvereniging:

“Vaak hebben de preludes en fuga’s in het Wohltemperierte Clavier een tegengesteld karakter: de prelude bedachtzaam, de fuga energiek. Hier is het echter anders: al vanaf de eerste noten zit de sombere stemming er goed in, en dat blijft ook zo. De prelude lijkt werkelijk niet vooruit te branden. Hoewel de nauwelijks onderbroken reeks van zestiende noten een vloeiende beweging suggereert, houden de statische basnoten de rem erop en hangen zelfs de trillers als een molensteen om de nek van de melodie. Alle pogingen om uit de put te klimmen, worden in de kiem gesmoord.

Ook de fuga worstelt dapper om zich uit die neerdrukkende sfeer los te maken, maar tevergeefs. Al worden bijna alle twaalf tonen van de toonladder aangesproken, soms op het wanhopige af, geen enkele afleidingsmanoeuvre voldoet om de zon echt te laten doorbreken. Bach heeft hier diepe droefenis gecreëerd waaruit geen ontsnappen mogelijk is.”

Fragment BWV 857.

Prelude en fuga in f klein - Pieter Dirksen

Prelude en fuga in f klein - Marta Czech

 

BWV 856 “Prelude en fuga in F groot”

Das Wohltemperierte Klavier I

Nederlandse Bachvereniging:

“In overeenstemming met het ongekunstelde karakter van de toonsoort, F groot, hield Bach het bij deze prelude en fuga relatief simpel. Het is een toonsoort die ook goed past bij Ursula Dütschler die deze twee korte stukken ook daarom heeft gekozen. De prelude lijkt wel een lichtvoetige wandeling op een alpenweide, zegt de uit Zwitserland afkomstige klaveciniste, die overigens al heel lang in Nederland woont. Het is een ingenieuze aaneenschakeling van akkoordbrekingen die elkaar in een soepele beweging afwisselen. De prelude gaat op een heel natuurlijke wijze en nagenoeg in hetzelfde tempo, over in de driestemmige fuga. Kenmerkend daarin zijn de toonladderfiguren, die net als de akkoordbrekingen in de prelude, naadloos aan elkaar geregen worden. Verder haalt Bach ook hier geen gekke dingen uit. De bergwandeling gaat blijkbaar door en wijkt nauwelijks van het rechte pad af, want verder dan d klein en g klein gaat het niet. En dat zijn in het raamwerk van F groot niet bepaald avontuurlijke modulaties.”

Fragment BWV 856.

Prelude en fuga in F groot - Ursula Dütschler

Prelude en fuga in F groot - Marta Czech

 

BWV 855 “Prelude en fuga in e klein”

Das Wohltemperierte Klavier I

Nederlandse Bachvereniging:
“Beklemming, dat spreekt uit deze prelude en fuga. Vaak zie je dat wat Bach in de ene hand beweert, door de andere hand wordt tegengesproken. Maar daarvan is hier niets te bespeuren: aan het zwelgen in deze gemoedstoestand doen beide handen van harte mee. Sterker nog, de bas is hier de kwade genius, want halverwege de prelude sleurt die de tot dan toe lyrische bovenstem opeens mee in een dolle werveling. Dat is het moment waarop je het vermoeden krijgt dat deze onheilszwangere draaikolk in mineur geen goede afloop beschoren is. Weliswaar gloort er hoop, met een majeurakkoord aan het slot van de prelude, maar dat is om ons op het verkeerde been te zetten. Wat je beseft zodra de fuga vol razernij van start gaat. De vreemde octaafparallellen die plots opduiken geven de atmosfeer zelfs iets platgeslagens, iets doods. Het is duidelijk: wie door e klein bevangen wordt, speelt met vuur.”

Fragment BWV 855.

Prelude en fuga in e klein - Frédérick Haas

Prelude en fuga in e. klein - Marta Czech