BWV 878 “Prelude en fuga in E groot”

Das Wohltemperierte Klavier II

Kenners omschrijven dit specifieke werk vaak als een van de meest spirituele en serene stukken die Bach ooit voor toetsinstrumenten heeft geschreven. De toonsoort E-groot staat in de barokmuziek symbool voor rust, puurheid en religieuze devotie. Waar andere stukken uit de bundel soms vurig, dramatisch of juist speels zijn, voelt BWV 878 aan als een kalme, plechtige wandeling door een kathedraal. De Prelude klinkt als een vloeiend en elegant gesprek. Het heeft het karakter van pastorale muziek. In de Fuga  verandert de sfeer naar iets monumentaals. In plaats van een modern, vlot barokstuk, grijpt Bach hier terug naar de oude, strenge renaissancestijl. Het klinkt alsof een groots, menselijk koor een plechtig kerkgezang inzet, maar dan vertaald naar de toetsen van een klavecimbel of piano. Hoewel we wegblijven bij de techniek, is de constructie ervan historisch gezien uniek. Bach bouwde de fuga op rond een heel herkenbaar, eeuwenoud muzikaal thema dat ook al door eerdere grootmeesters werd gebruikt. Bach tilt dit 'geleende' idee echter naar zo’n hoog niveau dat kenners het beschouwen als een van de absolute meesterwerken van de westerse muziekgeschiedenis. Voor de luisteraar klinkt het vooral volkomen vanzelfsprekend, rustgevend en harmonieus.

Fragment BWV 878.

Prelude en fuga in E groot - Christine Schornsheim

Prelude en fuga in E groot - Nikolai Demidenko

 

BWV 877 “Prelude en fuga in Dis klein”

Das Wohltemperierte Klavier II

De prelude van dit werk heeft het een heel rustig, zangerig en bijna meditatief karakter. Zowel de prelude als ook de fuga zijn wat traag van karakter. Juist door die traagheid, lijkt met name de fuga enigszins langdradig.

Fragment BWV 877.

Prelude en fuga in Dis klein - Christine Schornsheim

Prelude en fuga in Dis klein - András Schiff

 

BWV 876 “Prelude en fuga in Es groot”

Das Wohltemperierte Klavier II

Dit werk, voltooid rond 1742, is een van de meest geliefde en optimistische stukken uit de hele verzameling.De toonsoort Es-groot werd in de baroktijd vaak geassocieerd met plechtigheid, helderheid en een koninklijk of spiritueel karakter. Het stuk straalt een diepe rust en vrolijkheid uit. De prelude voelt aan als een vloeiende, zonnige stroom van noten. Het is heel melodieus en heeft een dansbaar, bijna wiegend ritme dat je direct meeneemt. Waar fuga's soms streng of complex kunnen overkomen, is deze juist heel zangbaar en ontspannen. Het basisthema is kort en herkenbaar, waardoor het alsof er een vrolijk groepsgesprek plaatsvindt tussen de verschillende 'stemmen'.

Fragment BWV 876.

Prelude en fuga in Es groot - Christine Schornsheim

Prelude en fuga in Es groot - Nikolai Demidenko