Preludes en fuga's, toccata's en fantasieën
Nederlandse Bachvereniging:
“De indertijd al legendarische ‘Chromatische’ fantasie en fuga begon vrijwel zeker als zo’n improvisatie, wellicht al voor Bach in 1723 naar Leipzig trok. De bijnaam ‘Chromatisch’ verwijst naar de driestemmige fuga; het thema beweegt in zulke mysterieuze halve stapjes (chromatisch) dat de toonsoort pas gaandeweg vaste vorm krijgt. Toch lijkt het alsof de fantasie Bach het meest bezighield. Niet minder dan drie gevoelig verschillende stadia zijn overgeleverd, allemaal van na 1730. Hierdoor zou je kunnen denken dat het stuk toen pas werd gebruikt tijdens lessen of voor het eerst in het openbaar klonk, misschien als pronkstuk in café Zimmermann?
De fantasie kent eigenlijk drie hoofdstukken en een coda. Alle sprongen, alle loopjes, alle gebroken akkoorden in het tweede hoofdstuk, en vooral het derde hoofdstuk in de vorm van een recitatief, dit alles leidt na een groots slot. Het hoogstandje is lastig in woorden te vatten, maar luister vooral net voor het einde van de fantasie hoe de bovenstemmen stapje voor stapje afdalen terwijl de bas dezelfde noot als een orgelpunt herhaalt. Na zoveel virtuositeit is de fuga een waardige conclusie, majestueus met enkele messcherpe akkoorden op de koop toe.”
Fantasie en fuga in d klein - Menno van Delft
Fantasie en fuga in d klein - Angela Hewitt
