BWV 829 “Partita nr. 5 in G groot”

Partitas

Nederlandse Bachvereniging:

Het zou interessant zijn om te weten hoe toetsenisten en componisten deze partita door de eeuwen heen speelden. We weten we dat Johannes Brahms in november 1855 een exemplaar van de oorspronkelijke editie van deze Vijfde partita kocht. En op een opname is te horen hoe Béla Bartók het Praeambulum speelt. Maar hun vingerzettingen kennen we helaas niet. En wat doet klaveciniste Elina Albach in onze opname? We zaten er bovenop zodat u het goed kunt zien. Nog een bijzonder weetje: Elina Albach moet bij deze Sarabande altijd denken aan een carillon en stemde daar haar keus van registers op af. En net na haar slotakkoord van de opname hoorden we: het carillon van de Grote Kerk in Haarlem.

Fragment BWV 829.

Partita nr. 5 in G groot - Elina Albach

Partita nr. 5 in G groot - András Schiff

 

BWV 828 “Partita nr. 4 in D groot”

Partitas

Nederlandse Bachvereniging:
"Het cliché wil dat Bach bij leven zwaar werd ondergewaardeerd en na zijn dood snel vergeten was. De waarheid ligt genuanceerder. Tijdens zijn leven was Bach in zijn regio beroemd, en ook daarbuiten genoot hij aanzien als organist en klavecinist. Om zijn ingenieuze klavierwerken zou hij ook na zijn dood gewaardeerd blijven – iets waar tijdgenoten als Telemann of Vivaldi alleen van konden dromen. Bach zelf was zich ook bewust van zijn kunnen. De laatste vijfentwintig jaar van zijn leven schreef hij meerdere werken die als zijn muzikaal testament moesten dienen: werken die zijn visie op het musiceren en componeren uitdroegen. Deze werken liet hij ook drukken, zodat ze niet verloren zouden gaan. Een zelfverzekerde zet, want in Bachs tijd schreven componisten zelden voor de eeuwigheid. Tussen 1731 en 1741 schreef Bach zijn Clavierübung: vier boeken waarin hij verschillende soorten klaviermuziek centraal stelt. Het eerste boek is gewijd aan de suite, hier op zijn Italiaans ‘partita’ genoemd. Jaren eerder had Bach al zijn Engelse en Franse suites gecomponeerd. In vergelijking met die eerdere suites zijn deze partita’s wel serieuzer. Op rijpere leeftijd lijkt Bach iets minder geïnteresseerd in dansritmes maar des te meer in polyfone bouwsels die de luisteraar en uitvoerende actief bij de muziek betrekken en ze doen nadenken. Dit is het soort muziek dat Bach aan volgende generaties wil doorgeven."

Fragment BWV 828.

Partita nr. 4 in D groot - Elina Albach

Partita nr. 4 in D groot - Clement Geoffroy

 

BWV 827 “Partita nr. 3 in a klein”

Partitas

Nederlandse Bachvereniging:

"In zijn traktaat over het klavierspel schreef Johann Sebastians zoon Carl Philipp Emanuel ook over het klavichord. Het grote vleugelvormige klavecimbel “gebruikt men in het algemeen voor luide muziek”, het klavichord, daarentegen, “om alleen te spelen”.  De oorsprong van deze Partita in a klein ligt in de huiselijke sfeer van “alleen spelen”: het is het openingswerk in het tweede muziekboek dat Bach in 1725 samenstelde voor zijn vrouw Anna Magdalena. Precies de context voor een klavichord. Ook de muziek zelf is, letterlijk, losser van vorm dan normaal. Niet alleen begint het werk met een Fantasia, maar later volgen achter elkaar een ongebruikelijke Burlesca (van het Italiaanse burlare: lol maken, voor de gek houden) met grote sprongen voor de linkerhand, en een Scherzo (van het Italiaanse scherzare: dollen, grappen maken). Lichtvoetig plezier voor thuis. Later werd de Partita in a klein, BWV 827, als derde van Bachs set van zes partita’s (een ander woord voor suites) uitgegeven. De tweede en derde partita werden in september 1727 aangekondigd in een advertentie in een Leipzigse krant. Niet alleen bij Bach zelf kon je een exemplaar kopen, maar ook bij collega musici in Dresden, Halle, Lüneburg, Wolfenbüttel, Neurenberg en Augsburg. Niet alleen muziek voor zijn eigen huiskamer dus, maar werk waarmee hij zich aan de wereld wilde presenteren."

Fragment BWV 827.

Partita nr. 3 in a klein - Menno van Delft

Partita nr. 3 in a klein - Chiara Massini