BWV 633 “Liebster Jesu, wir sind hier”

Orgelbüchlein

Het lied ‘Liebster Jesu, wir sind hier’ komt twee keer voor in het Orgelbüchlein. Daarnaast heeft Bach het ook in losse koraalvoorspelen gebruikt (BWV 730 en BWV 731). En al eerder zagen we dit lied bij de vierstemmige koralen (BWV 373). 
Het lied komt in meerdere Nederlandse liedbundels voor, onder meer in Liedboek 2013 (314), Liedboek voor de kerken (328),  Op Toonhoogte 2015 (229) en Weerklank (284) in de vertaling van Ad den Besten: ‘Here Jezus, om uw woord’.

BWV 633.

Liebster Jesu, wir sind hier - Peter Breugelmans

Liebster Jesu, wir sind hier - Ton Koopman

Liebster Jesu, wir sind hier,
Dich und dein wort anzuhören:
Lenke sinnen und begier
Auf die süssen himmels-lehren:
Daß die herzen von der erden
Ganz zu dir gezogen werden.

Unser wissen und verstand
Ist mit finsterniß umhüllet,
Wo nicht deines Geistes glanz
Uns mit hellem licht erfüllet:
Gutes denken, gutes dichten
Must du selbst in uns verrichten.

O du glanz der herrlichkeit,
Licht vom licht aus Gott geboren,
Mach uns allesammt bereit,
Oeffne herzen, mund und ohren!
Unser bitten, flehn und singen
Laß, Herr Jesu, wohl gelingen.

 

BWV 632 “Herr Jesu Christ, dich zu uns wend”

Orgelbüchlein

"Herr Jesu Christ, dich zu uns wend" is een luthers gezang uit de 17e eeuw. De melodie ervan werd in verschillende composities overgenomen. Het maakt deel uit van moderne gezangboeken, zowel protestants als katholiek. De tekst van het gezang wordt toegeschreven aan Wilhelm, hertog van Saksen-Weimar, maar dit auteurschap wordt betwijfeld, aangezien de toeschrijving alleen voorkomt in stukken uit de late 17e eeuw. In Thüringen en Saksen werd het gezang op zondag gezongen nadat de predikant de kansel had betreden om de preek te houden. In een druk uit 1668, de 6e editie van het Lutherisch Hand-Büchlein, wordt het toegeschreven aan Drievuldigheidszondag (Am Fest der heiligen Dreyfaltigkeit).
In Nederland is de melodie in diverse liedbundels gebruikt, onder andere in Zingende gezegend (76) van André Troost (Ga heen in vrede naar uw huis).

BWV 632.

Herr Jesu Christ dich zu uns wend - Gerben Budding

Herr Jesu Christ, dich zu uns wend! - Peter Breugelmans

Herr Jesu Christ, dich zu uns wend,
dein’ Heilgen Geist du zu uns send;
mit Hilf und Gnad er uns regier
und uns den Weg zur Wahrheit führ.

Tu auf den Mund zum Lobe dein,
bereit das Herz zur Andacht fein,
den Glauben mehr, stärk den Verstand,
dass uns dein Nam werd wohlbekannt,

bis wir singen mit Gottes Heer:
"Heilig, heilig ist Gott der Herr!"
und schauen dich von Angesicht
in ewger Freud und selgem Licht.

Ehr sei dem Vater und dem Sohn,
dem Heilgen Geist in einem Thron;
der Heiligen Dreieinigkeit
sei Lob und Preis in Ewigkeit.

 

BWV 631 “Komm, Gott Schöpfer, Heiliger Geist”

Orgelbüchlein

Nederlandse Bachvereniging:
“Hymnen over God de Vader en Jezus Christus zijn er in overvloed. Het derde lid van de Heilige drie-eenheid, de Heilige Geest, komt er wat minder goed vanaf in de Lutherse traditie. Maar het koraal Komm, Gott Schöpfer, Heiliger Geist is een uitzondering. Het is een vertaling van de middeleeuwse Latijnse hymne Veni creator spiritus. Zowel koraal als hymne worden gezongen met Pinksteren, het feest waarin de Heilige Geest centraal staat. Luther vertaalde de tekst bijna letterlijk en nam ook de gregoriaanse melodie in grote lijnen over. De koraalmelodie in deze BWV 631 ligt in de bovenstem. Onder deze kalme oppervlakte klinkt een drukke begeleiding in 12/8-maat. Het is het ritme van de gigue - een snelle barokdans - die het feestelijke karakter van de pinksterviering ondersteunt. Ongebruikelijk is de basstem: vrijwel het hele stuk door klinkt de basnoot alleen op elke derde tel, alsof het pedaal achterloopt op de melodie. Het levert een syncopisch effect op dat bepaald niet volgens het boekje was. Zo zorgt Bach dat dit korte koraalvoorspel (een stuk muziek dat gespeeld wordt in de kerk, voorafgaand aan het zingen van een bepaald gezang, red.) er direct uitspringt. “

BWV 631.

Komm, Gott Schöpfer, Heiliger Geist - Matthias Havinga

Komm, Gott Schöpfer, heiliger Geist - Peter Breugelmans

Komm Gott Schöpfer, Heiliger Geist - Ben Bloor

Komm, Gott Schöpfer, Heiliger Geist,
besuch das Herz der Menschen dein,
mit Gnaden sie füll, wie du weißt,
daß sie dein Geschöpfe sein.

Denn du bist der Tröster genannt,
des Allerhöchsten Gabe teu'r,
ein geistlich Salb an uns gewandt,
ein lebend Brunn, Lieb und Feu'r.

Zünd uns ein Licht an im Verstand,
gib uns ins Herz der Lieb Inbrunst,
das schwach Fleisch in uns, dir bekannt,
erhalt fest dein Kraft und Gunst.

Du bist mit Gaben siebenfalt,
der Finger an Gottes rechter Hand;
des Vaters Wort gibst du gar bald
mit zungen in alle Land.

Des Feindes List treib von uns fern,
den Fried schaff bei uns deine Gnad,
daß wir deim Leiten folgen gern,
und meiden der Seelen Schad.

Lehr uns den Vater kennen wohl,
dazu Jesus Christ, seinem Sohn,
daß wir des Glaubens werden voll,
dich, beider Geist, zu verstehn.

Gott Vater sei Lob und dem Sohn,
der von den Toten auferstand,
dem Tröster sei dasselb getan
in Ewigkeit alle Stund.