BWV 915 “Toccata in g klein”

Preludes en fuga's, toccata's en fantasieën

Bach schreef deze toccata waarschijnlijk in zijn vroege jaren (tussen 1705 en 1712), toen hij in de twintig was en werkte in plaatsen als Arnstadt, Mühlhausen of Weimar. Dit was een periode waarin hij volop experimenteerde. Hoewel het stuk in een mineur-toonsoort (g-mineur) staat, wat vaak met melancholie wordt geassocieerd, is deze toccata verre van somber. Het is een stuk vol contrasten. De compositie laat perfect zien hoe de jonge Bach traditionele Duitse degelijkheid combineerde met de destijds modieuze, zwierige Italiaanse stijl.

Fragment BWV 915.

Toccata in g klein - Maud Gratton

Toccata in g klein - Chiara Massini

 

BWV 914 “Toccata in e klein”

Preludes en fuga's, toccata's en fantasieën

In de groep van de zeven toccata’s is dit het kortste werk. Het meest opvallende verhaal achter BWV 914 draait om het slotdeel. Dit sluitstuk vertoont een grote gelijkenis met een anoniem muziekstuk dat is teruggevonden in de bibliotheek van het conservatorium van Napels. Dit stelt muziekwetenschappers al lang voor een raadsel. Bach leende wel vaker thema's of melodieën van Italiaanse componisten om ze te bewerken, maar het was absoluut niets voor hem om een compleet deel over te nemen. Er zijn drie theorieën:
1. Bach hoorde de Italiaanse compositie en maakte er een eigen, veel betere versie van.
2. Een onbekende Italiaanse muzikant was zo onder de indruk van Bach dat hij Bachs muziek simpelweg heeft gekopieerd.
3. Beide componisten hebben hun werk gebaseerd op een heel ander, inmiddels verloren gegaan stuk.

Fragment BWV 914.

Toccata in e klein - Bart Jacobs

Toccata in e klein - Nikol Bóková

 

BWV 913 “Toccata in d klein”

Preludes en fuga's, toccata's en fantasieën

NPO Klassiek:
“Virtuoos, inventief, ontroerend maar ook grillig op het roekeloze af – zo zou je deze mogelijk vroegste toccata van Bach voor klavecimbel kunnen karakteriseren. Er is geen autograaf van bekend, maar het werk moet gecomponeerd zijn kort na Bachs terugkeer van een reis naar Lübeck. Daar had hij de vermaarde organist Dietrich Buxtehude horen spelen. En dat beviel Bach zo, dat hij veel langer was weggebleven dan de paar weken waarvoor hij van zijn werkgever toestemming had. Bij terugkeer, begin 1706, kreeg hij van de kerkenraad in Arnstadt dan ook de wind van voren. In één moeite door werd hem trouwens nog meer voor de voeten gegooid: met de vele curieuze variationes in zijn koraalvoorspelen en de vele vreemde noten die hij erin vermengde, bracht Bach de kerkgangers keer op keer in verwarring. Sterker, toen was geklaagd dat hij te lang preludeerde, was hij uit pure recalcitrantie veel te kort gaan spelen, wat een beschamende hilariteit had veroorzaakt onder de koorstudenten op de orgelgalerij.”

Fragment BWV 913.

Toccata in d klein - Siebe Henstra

Toccata in d klein - Gerben Budding

Gerben Budding