BWV 698 “Herr Christ, der einig Gotts Sohn”

Kirnbergerschen Sammlung

" Herr Christ, der einig Gotts Sohn " is een van de oudste protestantse hymnen en behoort tot het kernrepertoire van koralen uit de Reformatie. De tekst werd geschreven door Elisabeth Cruciger, geboren von Meseritz (ca. 1500-1535), een non die zich tot het lutheranisme bekeerde. De melodie is waarschijnlijk afkomstig uit een seculiere bron, maar werd al in 1524 opgenomen in een van de oudste protestantse hymnebundels. 

Elisabeth Cruciger

Elisabeth Cruciger (ook wel gespeld als Kreuziger, Creutziger enz.; geboren von Meseritz) (ca. 1500 – 2 mei 1535), een Duitse schrijfster, was de eerste vrouwelijke dichter en hymneschrijfster van de Protestantse Reformatie en een vriendin van Maarten Luther. Elisabeth von Meseritz werd geboren in een adellijke familie in Oost-Pommeren. Als kind trad ze toe tot de Marienbusch-abdij, een premonstratenzerklooster in Treptow an der Rega. In het klooster leerde ze de religieuze ideeën van de Reformatie kennen via Johannes Bugenhagen, een van de invloedrijke figuren binnen het lutheranisme. In 1522 verliet Elisabeth de abdij en verhuisde naar Wittenberg, waar ze in dienst trad bij Bugenhagen. In 1524 trouwde ze met de theoloog Caspar Cruciger, een leerling en assistent van Maarten Luther. Samen kregen ze twee kinderen: een dochter, Elisabeth, die trouwde met Andreas Kegel, de rector van Luthers geboorteplaats Eisleben, en vervolgens – na Kegels dood – Luthers zoon Johannes; en een zoon, Caspar Cruciger de Jongere, die Philip Melanchthon opvolgde als hoogleraar in Wittenberg.

BWV 698.

Fughetta super Herr Christ der ein´ge Gottes-Sohn - Ulf Norberg

Herr Jesu Christ, der ein'ge Gottes-Sohn, - Peter Hurford

Herr Christ, der einig Gotts Sohn,
Vaters in Ewigkeit,
aus seim Herzen entsprossen,
gleichwie geschrieben steht,
er ist der Morgensterne,
sein Glänzen streckt er ferne
vor andern Sternen klar;

für uns ein Mensch geboren
im letzten Teil der Zeit,
daß wir nicht wärn verloren
vor Gott in Ewigkeit,
den Tod für uns zerbrochen,
den Himmel aufgeschlossen,
das Leben wiederbracht:

laß uns in deiner Liebe
und Kenntnis nehmen zu,
daß wir am Glauben bleiben,
dir dienen im Geist so,
daß wir hier mögen schmecken
dein Süßigkeit im Herzen
und dürsten stets nach dir.

Du Schöpfer aller Dinge,
du väterliche Kraft,
regierst von End zu Ende
kräftig aus eigner Macht.
Das Herz uns zu dir wende
und kehr ab unsre Sinne,
Daß sie nicht irrn von dir.

Ertöt uns durch dein Güte,
erweck uns durch dein Gnad.
Den alten Menschen kränke,
daß der neu' leben mag,
und hier auf dieser Erden
den Sinn und alls Begehren
und G'danken hab zu dir.