vrijdag 27 februari 2026

BWV 656 “O Lamm Gottes, unschuldig”

Leipziger koralen

Nederlandse Bachvereniging:

O Lamm Gottes unschuldig is een Duitse parafrase van het Agnus Dei, het laatste onderdeel van de Latijnse mis. Tekst en melodie zijn bekend uit het openingskoor van de Matthäus-Passion.  De tekst heeft drie strofes en gaat over Christus die sterft aan het kruis voor onze zonden. De eerste strofe wordt twee keer herhaald. In de derde strofe verandert alleen de laatste zin. In plaats van een vraag naar ontferming (‘Erbarm dich unser, o Jesu’) klinkt een verzoek om vrede (‘Gib deinen Frieden, o Jesu’).Ook in de originele melodie wordt gespeeld met herhaling. De derde en vierde regel zijn hetzelfde als de eerste en de tweede. Bachs laat in zijn bewerking, na een paar maten introductie, de hele melodie inderdaad drie keer horen in omspeelde lange noten: eerst in de bovenstem, dan in de middenstem, en tot slot in het pedaal. In de eerste twee strofes schept Bach, geholpen door dit patroon van herhalingen, een vals gevoel van muzikale veiligheid. En wanneer het bijna lijkt alsof het eind al in zicht is, gooit hij in de derde strofe op alle mogelijke manieren de verwachtingen omver. Ineens wordt het pedaal gebruikt, het ritme verandert, en wanneer de tekst (voor de derde keer) uitspreekt hoe de mens zou wanhopen zonder Christus, verandert op het woord “wanhopen” (“verzagen”) het tempo nog een keer en klinkt een intens chromatische passage. Des te effectiever is dan ook de vredigheid wanneer Bach voor de slotregel, waarin om vrede gevraagd wordt, terugkeert naar het beginritme.’
Tekst en muziek zijn van Nikolaus Decius.  Ook van deze compositie van Bach is een eerdere variant bekend, uit de periode in Weimor, BWV 656A. Naast de Matthäus-Passion komen we deze melodie ook tegen bij de volgende bewerkingen: BWV 401, BWV 618, BWV 1085 en BWV 1095. Een Nederlandse vertaling is in meerdere liedbundels opgenomen: 'O, Lam van God, onschuldig'. De vertaalde eerste strofe is van de hand van Ds. G. (Gijsbert) Spilt, de tweede strofe is toegeschreven aan Willem Arnoldus Dwars.

Fragment BWV 656.

O Lamm Gottes, unschuldig - Wolfgang Zerer

O Lamm Gottes, unschuldig (BWV 656) - Ben Bloor

O Lamm Gottes unschuldig,
am Stamm des Kreuzes geschlachtet,
allzeit funden geduldig,
wiewohl du warest verachtet:
all' Sünd' hast Du getragen,
sonst müßten wir verzagen.
Erbarm' dich unser, o Jesu!

O Lamm Gottes, unschuldig
am Stamm des Kreuzes geschlachtet,
allzeit funden geduldig,
wiewohl Du warest verachtet:
all' Sünd' hast Du getragen,
sonst müßten wir verzagen.
Erbarm' dich unser, o Jesu!

O Lamm Gottes, unschuldig,
am Stamm des Kreuzes geschlachtet,
allzeit funden geduldig,
wiewohl Du warest verachtet:
all' Sünd' hast Du getragen,
sonst müßten wir verzagen.
Gib uns dein'n Frieden, o Jesu!



 

Geen opmerkingen:

Een reactie posten

BWV 656 “O Lamm Gottes, unschuldig”

Leipziger koralen Nederlandse Bachvereniging: ‘ O Lamm Gottes unschuldig is een Duitse parafrase van het Agnus Dei, het laatste onderdeel va...