BWV 631 “Komm, Gott Schöpfer, Heiliger Geist”

Orgelbüchlein

Nederlandse Bachvereniging:
“Hymnen over God de Vader en Jezus Christus zijn er in overvloed. Het derde lid van de Heilige drie-eenheid, de Heilige Geest, komt er wat minder goed vanaf in de Lutherse traditie. Maar het koraal Komm, Gott Schöpfer, Heiliger Geist is een uitzondering. Het is een vertaling van de middeleeuwse Latijnse hymne Veni creator spiritus. Zowel koraal als hymne worden gezongen met Pinksteren, het feest waarin de Heilige Geest centraal staat. Luther vertaalde de tekst bijna letterlijk en nam ook de gregoriaanse melodie in grote lijnen over. De koraalmelodie in deze BWV 631 ligt in de bovenstem. Onder deze kalme oppervlakte klinkt een drukke begeleiding in 12/8-maat. Het is het ritme van de gigue - een snelle barokdans - die het feestelijke karakter van de pinksterviering ondersteunt. Ongebruikelijk is de basstem: vrijwel het hele stuk door klinkt de basnoot alleen op elke derde tel, alsof het pedaal achterloopt op de melodie. Het levert een syncopisch effect op dat bepaald niet volgens het boekje was. Zo zorgt Bach dat dit korte koraalvoorspel (een stuk muziek dat gespeeld wordt in de kerk, voorafgaand aan het zingen van een bepaald gezang, red.) er direct uitspringt. “

BWV 631.

Komm, Gott Schöpfer, Heiliger Geist - Matthias Havinga

Komm, Gott Schöpfer, heiliger Geist - Peter Breugelmans

Komm Gott Schöpfer, Heiliger Geist - Ben Bloor

Komm, Gott Schöpfer, Heiliger Geist,
besuch das Herz der Menschen dein,
mit Gnaden sie füll, wie du weißt,
daß sie dein Geschöpfe sein.

Denn du bist der Tröster genannt,
des Allerhöchsten Gabe teu'r,
ein geistlich Salb an uns gewandt,
ein lebend Brunn, Lieb und Feu'r.

Zünd uns ein Licht an im Verstand,
gib uns ins Herz der Lieb Inbrunst,
das schwach Fleisch in uns, dir bekannt,
erhalt fest dein Kraft und Gunst.

Du bist mit Gaben siebenfalt,
der Finger an Gottes rechter Hand;
des Vaters Wort gibst du gar bald
mit zungen in alle Land.

Des Feindes List treib von uns fern,
den Fried schaff bei uns deine Gnad,
daß wir deim Leiten folgen gern,
und meiden der Seelen Schad.

Lehr uns den Vater kennen wohl,
dazu Jesus Christ, seinem Sohn,
daß wir des Glaubens werden voll,
dich, beider Geist, zu verstehn.

Gott Vater sei Lob und dem Sohn,
der von den Toten auferstand,
dem Tröster sei dasselb getan
in Ewigkeit alle Stund.